Sjögren Sendromu Nedir? Belirtileri, Nedenleri

Sjögren sendromu, bağışıklık sisteminin yanlışlıkla vücudun kendi salgı bezlerine saldırması sonucu gelişen otoimmün (bağışıklık sistemi kaynaklı) bir hastalıktır. En sık gözyaşı ve tükürük bezlerini etkileyerek göz kuruluğu ve ağız kuruluğu şikâyetlerine neden olur. Ancak hastalık yalnızca bu bezlerle sınırlı kalmayabilir; eklemler, cilt, akciğerler, böbrekler ve sinir sistemi gibi farklı organları da etkileyebilir.

Sjögren sendromu her yaşta ve her iki cinsiyette görülebilse de, en sık 40 yaş üzerindeki kadınlarda tanı almaktadır. Hastalık tek başına ortaya çıkabileceği gibi, romatoid artrit veya sistemik lupus eritematozus (SLE) gibi diğer otoimmün hastalıklarla birlikte de görülebilir.

Sjögren Sendromunun Belirtileri Nelerdir?

Hastalığın belirtileri kişiden kişiye farklılık gösterebilir. En sık görülen belirtiler şunlardır:

• Ağız kuruluğu
• Göz kuruluğu
• Gözlerde yanma, batma ve kum varmış hissi
• Sık su içme ihtiyacı
• Yutma güçlüğü
• Yorgunluk ve halsizlik
• Kas ve eklem ağrıları
• Cilt kuruluğu ve cilt döküntüleri
• Vajinal kuruluk
• Solunum yollarında kuruluk ve öksürük
• Lenf bezlerinde büyüme
• İştahsızlık ve kilo kaybı

Bazı hastalarda böbrek, akciğer, sinir sistemi ve damar tutulumları gibi daha ciddi bulgular da gelişebilir. Bu nedenle düzenli hekim takibi önemlidir.

Sjögren Sendromu Neden Olur?

Sjögren sendromunun kesin nedeni tam olarak bilinmemektedir. Genetik yatkınlık, bağışıklık sistemindeki düzensizlikler, hormonal faktörler ve çevresel tetikleyicilerin birlikte rol oynadığı düşünülmektedir.

Bağışıklık sistemi, normalde vücudu enfeksiyonlardan korurken Sjögren sendromunda sağlıklı salgı bezlerine saldırarak bezlerin fonksiyonlarının azalmasına neden olur.

Sjögren Sendromu Nasıl Tanı Konur?

Tanı koyulurken hastanın şikâyetleri, fizik muayene bulguları ve çeşitli laboratuvar testleri birlikte değerlendirilir. Gerekli durumlarda;

• Kan testleri
• Otoimmün antikor testleri
• Gözyaşı üretimini değerlendiren testler
• Tükürük bezi fonksiyon testleri
• Tükürük bezi biyopsisi

gibi yöntemlerden yararlanılabilir.

Sjögren Sendromu Nasıl Tedavi Edilir?

Sjögren sendromunda tedavi, hastalığın tamamen ortadan kaldırılmasından çok şikâyetlerin kontrol altına alınmasına ve yaşam kalitesinin artırılmasına yöneliktir.

Tedavi planı hastanın belirtilerine göre değişebilir.

• Yapay gözyaşı damlaları
• Ağız kuruluğunu azaltmaya yönelik ürünler
• Tükürük salgısını artırmaya yardımcı ilaçlar
• Göz ve ağız bakımının düzenli yapılması
• Gerektiğinde romatoloji uzmanı tarafından bağışıklık sistemini düzenleyen ilaçlar

Organ tutulumu gelişen hastalarda daha kapsamlı tedavi yaklaşımları gerekebilir.

Sjögren Sendromunda Erken Tanı Neden Önemlidir?

Tedavi edilmeyen Sjögren sendromu zamanla diş çürükleri, ağız enfeksiyonları, kornea hasarı ve bazı organ komplikasyonlarına yol açabilir. Bu nedenle uzun süredir devam eden ağız ve göz kuruluğu şikâyetleri olan kişilerin bir sağlık kuruluşuna başvurarak değerlendirilmesi önemlidir.

Erken tanı ve düzenli takip sayesinde belirtiler kontrol altına alınabilir ve hastaların yaşam kalitesi artırılabilir.